ЮР'ЕВА ГАРА - ЛЕГЕНДАРНАЯ СУСЕДКА КРЭЎСКАГА ЗАМКА

Крэўскі замак і Юр'ева гара. Малюнак Рыгора Мяжуева. 2002 г.

Сярод маляўнічых крэўскіх пагоркаў сваёй веліччу і прыгажосцю вылучаецца Юр’ева гара (апошнім часам многія пачалі вымаўляць і пісаць “Юрава”). Знаходзіцца яна недалёка ад замка і па колькасці складзеных пра яе легендаў можа паспаборнічаць са сваім таямнічым суседам.

МЕСЦА, ВАРТАЕ ЎШАНАВАННЯ

 

Капліца (абведзена чырвоным) на нямецкай схеме баявых пазіцый часоў І сусветнай вайны

У 1906 годзе, праз чатыры дзесяцігоддзі пасля закрыцця царскімі ўладамі крэўскага касцёла, мясцовыя католікі дамагаюцца аднаўлення былой парафіі. Пра вяртанне вернікам будынка іх колішняга храма не магло быць і гаворкі, бо яго тады займала праваслаўная Свята-Троіцкая царква. Для вядзення набажэнстваў ім прапануюць адзін з двух складоў гэтак званага “запаснога хлебнага магазіна”.

Барунская цытадэль-1. Ксёндз-патрыёт Міхал Пятроўскі

 Баруны. Касцёл Святых Апосталаў Пятра і Паўла. Міжваенне

Гэтую мясцовасць у самым пачатку 20-ых гадоў ХХ ст. польская газета “Rzeczpospolita” злосна назвала “Барунскай Беларускай рэспублікай”, а “Glos Wileński” - “бальшавіцка-беларускай цытадэллю”. І калі першая частка прыметніка ў апошнім параўнанні – яўны цэтлік прапольскай прапаганды, то другая поўнасцю адпавядала рэчаіснасці.

Плебісцыт пад дулам кулямёта

Айцец В. Гадлеўскі падчас імшы ў Жодзішскім касцёле. 1924 г.

Відаць, не будзе перабольшваннем тое, што па частаце ўжывання ў міжваеннай заходнебеларускай прэсе тапонім “Жодзішкі” знаходзіцца ў ліку лідараў. Доўгі час гэтае мястэчка, якое адміністрацыйна адносілася спачатку да Свянцянскага, а з 1926 г. – да Вілейскага павета, было адным з асноўных асяродкаў беларускага нацыянальнага руху і рэлігійнага жыцця, гэтакім “беларускім Рымам”, як з гонарам называе яго адзін з карэспандэнтаў “Беларускай крыніцы”.