НЕПРЫЗНАНЫ ЛІТАРАТАР З-ПАД КРЭВА І ЯГО ПАСПЯХОВЫ НАШЧАДАК

Прыгожая польская трохмачтавая шхуна “Капітан Борхардт” прамога дачынення да героя нашага аповеду быццам бы не мае. Аднак сувязь паміж ім і асобай, чыё імя было нанесена на борт гэтага карабля восенню 2011 года, усё ж існуе. Праз славу, якой дасягнуў сваімі справамі і творчасцю ўганараваны такім спосабам чалавек, нейкім чынам ажыццявіліся мары і спадзяванні таго, аб кім мы зараз павядзём гаворку.

НЕ ТОЛЬКІ ЧАТЫРЫ СЦЯНЫ І ДЗВЕ ВЕЖЫ. ЧЫМ БЫЎ ЗАПОЎНЕНЫ ЎНУТРАНЫ ДВОР КРЭЎСКАГА ЗАМКА

Нямецкія абарончыя збудаванні ўнутры двара Крэўскага замка. Усходняя сцяна.
Фота часоў Першай сусветнай вайны

Гучная заява даследчыкаў пра знаходку ў межах двара Крэўскага замка падмуркаў мажлівай трэцяй замкавай вежы ашаламіла многіх. Пакуль ідуць зборы доказаў на карысць гэтага, паспрабуем разабрацца, а чым сапраўды некалі мог быць застаўлены замкавы двор.

КАМЕННЫ ПРЫВІД. ВЯЛІКІЯ САКРЭТЫ МАЛОЙ ВЕЖЫ КРЭЎСКАГА ЗАМКА

Літоўскія турысты ля развалін малой вежы Крэўскага замка. Ліпень 1939 года

Пэўнае ўяўленне пра знешні выгляд галоўнай вежы Крэўскага замка мы маем. Захавалася нямала фатаграфій і малюнкаў з ёй, маюцца тэкставыя апісанні. А вось пра другую, што размяшчалася ў супрацьлеглым куце замкавых сцен, нам амаль нічога не вядома. У старых тэкстах яна калі і згадваецца, то зусім павярхоўна.

ПРА МАЛАВЯДОМЫ ПЕЙЗАЖ З КРЭЎСКІМ ЗАМКАМ І ЯГО ІМАВЕРНАГА АЎТАРА

Руіны замка ў Крэве. Малюнак з кнігі “Noworocznik Litewski na Rok 1831”

Вывучаючы кнігу мастацтвазнаўцы Леаніда Дробава “Жывапіс Беларусі ХІХ – пачатку ХХ ст.”, натрапіў на інфармацыю, што адна з прац мастака Вінцэнта (Вікенція) Дмахоўскага мае назву “Замак у Крэве”. Пазней знайшлося пацвярджэнне гэтага і ў іншых крыніцах. Аднак мае спробы адшукаць дзе-небудзь тую выяву доўгі час поспеху не мелі. Калі ж я нарэшце быццам бы натрапіў на яе след, то мая знаходка мяне толькі збянтэжыла.

З ВЯСКОВЫХ НАСТАЎНІКАЎ – У ВУЧОНЫЯ-ВЫНАХОДНІКІ

Будынак Крэўскай школы. 1950-ыя гады

Міхаіл Аляксандравіч Мяльгуй нарадзіўся 11 лістапада 1933 г. ў вёсцы Дуброва, што на Маладзечаншчыне. У 1951 годзе закончыў сярэднюю школу і паступіў на аддзяленне фізікі фізіка-матэматычнага факультэта Беларускага дзяржаўнага універсітэта. Адвучыўшыся, атрымаў дыплом з адзнакай і быў накіраваны ў Крэўскую сярэднюю школу ў якасці настаўніка фізікі.

ЮР'ЕВА ГАРА - ЛЕГЕНДАРНАЯ СУСЕДКА КРЭЎСКАГА ЗАМКА

Крэўскі замак і Юр'ева гара. Малюнак Рыгора Мяжуева. 2002 г.

Сярод маляўнічых крэўскіх пагоркаў сваёй веліччу і прыгажосцю вылучаецца Юр’ева гара (апошнім часам многія пачалі вымаўляць і пісаць “Юрава”). Знаходзіцца яна недалёка ад замка і па колькасці складзеных пра яе легендаў можа паспаборнічаць са сваім таямнічым суседам.

МЕСЦА, ВАРТАЕ ЎШАНАВАННЯ

 

Капліца (абведзена чырвоным) на нямецкай схеме баявых пазіцый часоў І сусветнай вайны

У 1906 годзе, праз чатыры дзесяцігоддзі пасля закрыцця царскімі ўладамі крэўскага касцёла, мясцовыя католікі дамагаюцца аднаўлення былой парафіі. Пра вяртанне вернікам будынка іх колішняга храма не магло быць і гаворкі, бо яго тады займала праваслаўная Свята-Троіцкая царква. Для вядзення набажэнстваў ім прапануюць адзін з двух складоў гэтак званага “запаснога хлебнага магазіна”.